Պարզվեց, որ Նիկոլ Փաշինյանի երկդիմի արտաքին քաղաքականությունը շփոթության մեջ էր գցել Ալիևին։ Վերջին շրջանում Փաշինյանը հաճախ է հանդիպել և բովանդակային զրույցներ ունեցել Իլհամ Ալիևի հետ, Վաշինգտոնում ստորագրել TRIPP և այլն։ Նախօրին Ալիևը մտավախություն է ունեցել, որ ՀՀ վարչապետը ԱՊՀ ժողովին չի մասնակցի։ Նրան հուսադրել է Բելառուսի նախագահը։ Դուշանբեում ԱՊՀ պետությունների ղեկավարների խորհրդի նիստից առաջ Լուկաշենկոն, Փաշինյանին ու Ալիևին դիմելով, ասել է. «Իլհամ Հեյդարովիչ, իսկ դուք անհանգստանում էիք, որ չի գա, ասում էի, չէ՞, որ Նիկոլ Վովաևիչն առանց մեզ՝ ոչ մի տեղ չի գնա»։
Ինչո՞ւ է Ալիևն անհանգստացել, որ Փաշինյանը չի գա։ Եվ ինչո՞ւ են լուկաշենկոյենք վստահ, որ Փաշինյանն առանց իրենց՝ ոչ մի տեղ չի կարող գնալ։
ԱՊՀ երկրները չեն աջակցել Հայաստանին վերջին պատերազմների, Արցախի շրջափակման, ՀՀ ինքնիշխան տարածքի վրա ադրբեջանական ագրեսիայի, Արցախից հայերի բռնի տեղահանման ժամանակ։ Ավելին՝ ԱՊՀ երկրներն աջակցել են Ադրբեջանին։ Այս առումով՝ ՀՀ-ն ԱՊՀ-ում դաշնակից չունի։ Եթե Փաշինյանն ազգային ինքնասիրություն ունենար, ապա Դուշանբե չէր գնա։
Լուկաշենկոն, հավանաբար, գիտի այնպիսի բաներ, որոնց մասին Ալիևը չգիտի։
ԱՊՀ-ն ռուսական դոմինանտությամբ գործող կառույց է, ապահովում է ռուսական ազդեցության իներցիան խորհրդային բռնազավթումից ազատագրված երկրներում։ Ռուսաստանը և Բելառուսը 2022-ին դե ֆակտո միասնական պետության ստեղծման ծրագիր են համաձայնեցրել։ Եվ Բելառուսի նախագահը, հավանաբար, Կրեմլի գործընկերոջից տեղեկացել է, թե ինչպես, ինչ պայմանավորվածություններով են ռուսներն իշխանության բերել Փաշինյանին թավշյա հեղափոխության քողի տակ, ինչ ջանք են գործադրում ռուսամետների միջոցով, որ նա մնա իշխանության։ Դրա դիմաց 2018-ին Փաշինյանը խոստացել է, որ հայ-ռուսական օրակարգն անխախտ է պահելու, ՀՀ-ն դուրս չի բերելու ԱՊՀ-ից, ռուսական դոմինանտությամբ կառույցներից, ռուսական իներցիոն ազդեցության գոտուց։ Ու քանի որ, Փաշինյանին իշխանության են բերել են «իրենք»՝ լուկաշենկոյենք, ապա վստահ են, որ Փաշինյանը չի դրժի խոստումը։ Այսինքն՝ «Նիկոլ Վովաևիչն առանց մեզ՝ ոչ մի տեղ չի գնա» խոսքի հիմքում, ենթադրաբար, վստահությունն է, որ Փաշինյանը չի կարող մոռանալ, թե ում է պարտական իշխանության համար և ում հրավերը չի կարող մերժել։
Հաջորդ ենթադրությունն էլ վերաբերում է ապագային։ Լուկաշենկոյենք, այսինքն՝ ռուս-բելառուսական միությունը, խոստացել են աջակցել Փաշինյանին, միաժամանակ սպառնալով, որ ինչպես 2018-ին գահընկեց արեցին Սերժ Սարգսյանին, նույնպես կտապալեն Նիկոլ Փաշինյանին 2026-ին, եթե նա 2018-ի պայմանավորվածությունները չպահի։ Այս շանտաժը, հավանաբար, բնական վախ է առաջացրել Փաշինյանի մոտ։ «Նիկոլ Վովաևիչն առանց մեզ՝ ոչ մի տեղ չի գնա» ասողն առնվազն վստահ է, որ Փաշինյանն իրենց շանտաժից վախեցել է և չի կարող այլ կերպ վարվել։ Այս խոսքն ուղղված է նաև ազատ աշխարհին, որ Փաշինյանն անկախության ու ժողովրդավարության պաշտպանության ուղղությամբ իրական քայլեր չի անելու և ազատ աշխարհի հետ չի մերձենալու։
Ի վերջո՝ աշխարհում բոլորը գիտեն, որ Ադրբեջանը կարողացել է Արցախը, ՀՀ ինքնիշխան տարածքի որոշ հատվածները զավթել ոչ միայն լուկաշենկոյենց գործուն աջակցությամբ, այլև Փաշինյանի վառ ռուսամետ կուրսի պատճառով։ Արևմուտքն այսօր էլ բարձրացնում է Արցախի հայերի իրավունքների հարցը, պաշտպանում ՀՀ-ն ռուս-ադրբեջանական հնարավոր ագեսիայից։ Ուստի՝ Ալիևը ողջամիտ մտավախություն ունի, որ եթե Փաշինյանը ՀՀ անկախության պաշտպանության ուղղությամբ իրական քայլեր անի, ՀՀ-ն դուրս բերի ռուսական իներցիոն ազդեցության կառույցներից, ԵՄ-ին, ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հայտ ներկայացնի, ապա Հայաստանը կարող է նաև վերականգնել տարածքային ամբողջականությունն ու ազգային իրավունքները։ Այսինքն՝ Ալիևը կարող է կորցնել այն, ինչ ձեռք է բերել լուկաշենկոյենց աջակցությամբ և Փաշինյանի ռուսամետության շնորհիվ։
Պարզ ասած՝ «Նիկոլ Վովաևիչն առանց մեզ՝ ոչ մի տեղ չի գնա» խոսքն իսկապես հուսադրել է Ալիևին, որ Փաշինյանը լուկաշենկոյենց շնորհիվ է իշխանություն ստացել ու պարտական է մինչ օրս, կապված է լուկաշենկոյենց հետ կամ կախված է նրանցից և ՀՀ անկախության պաշտանությանն ու Արցախն ազատագրելուն ուղղված իրական քայլեր չի անելու։
oragir.news