Մինչ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գրասենյակի վիրավորում ստացած աշխատակիցներին պարգևատրում են, մարտերում վիրավորված, տեսողությունը կորցրած ժամկետային զինծառայողի մորը Նոր Նորքի վարչական շրջանի աշխատակազմը հրաժարվում է տրամադրել նրան հասանելիք արձակուրդը։
Լուսինե Քոթանջյանը թիվ 110 մանկապարտեզի տնօրենն է։ Որդին՝ Արտյոմը, ժամկետային զինծառայող է, մինչ պատերազմը ծառայությունն անցել է Շուշիում։ Հոկտեմբերի 10-15-ը Լուսինեն որդուց զանգ չէր ստանում։ Հետո գիշերը որդին զանգել է ու պատմել՝ վիրավորվել է ոտքի հատվածում, զենքի կիրառումից առաջացած ուժեղ ալիքի հետևանքով աչքը լավ չի տեսնում, ուժեղ գլխացավեր ունի։
«Ասեց, մամ ջան, կանցնի, կգնա, տղա եմ, շռամը ոչինչ։ Ասեցի՝ բժիշկների խումբ է գալիս, հեսա տեսնեմ, ի՞նչ անեմ, ո՞նց անեմ, գաս Երևան, գոնե հետազոտություն անցնես։ Ասեց՝ մամա, էս ի՞նչ ես ասում, գիտես ինչքան ծանր վիրավոր կա, թող ուղղաթիռները էդ տղաներին տեղափոխեն։ Ես հեսա երկու օրից գնում եմ իմ ծառայությունը շարունակեմ»,-Panorama.am-ի հետ զրույցում պատմում է զինծառայողի մայրը։
Ինչևէ, վիրավոր ոտք արդեն գետնին դնել կարողացող զինվորը հոսպիտալից դուրս է գրվել։ Շուշիի գրավումից հետո զինվորներին տեղափոխել են Ստեփանակերտ, ինչ-որ անհասկանալի պայմաններում են գտնվում։
Արտյոմը դիպուկ կրակելու համար մի քանի անգամ պատվոգիր էր ստացել։ Մայրն անհանգստանում է թե որդու առողջության, թե կորցրած տեսողության, թե այլևս դիպուկ կրակել չկարողանալու համար։
«Երեխայիս մի աչքն ընդհանրապես չի տեսնում։ Գլխացավերը շարունակվում են։ Չգիտեմ էլ՝ դեղ կա՞, կարողանո՞ւմ է ընդունել, թե՞ ոչ։ Կամավոր չի, որ գնամ վերցնեմ, բերեմ, պարտադիր ծառայության մեջ է։ Ես իմացա, որ շուտով ժամկետային զինծառայողներին արձակուրդ են տրամադրելու։ Որոշեցի դիմում գրել ու ինձ հասանելիք 25 աշխատանքային օր արձակուրդը վերցնել, որպեսզի հենց երեխան տուն հասնի, զբաղվենք նրա առողջական խնդիրներով, հետազոտությունների տանենք»,-պատմում է Լուսինեն։
Նոյեմբերի 25-ին վարչական շրջանի կրթության վարչությունում նա դիմում է գրել՝ խնդրելով արձակուրդը տրամադրել նոյեմբերի 27-ից։ Սակայն Նոր Նորքի վարչական շրջանի կրթության վարչությունից մանկապարտեզի տնօրենին տեղեկացնում են, որ դիմումը չեն բավարարել, ավելին, պատռել ու մի կողմ են նետել։ Հիմնավորել են՝ Լ. Քոթանջյանի նկատմամբ կարգապահական տույժ կա։
Իսկ այս պատմության արմատներն ավելի խորն են։ Ոչ հեռավոր 2019-ին, երբ նա նշանակվում է մանկապարտեզի տնօրեն, պարզում, որ մանկապարտեզն ունի միլիոնավար դրամների պարտք՝ սպառած գազի, մատակարարած սննդի ու այլնի դիմաց։ Հրավիրած աուդիտի արդյունքներն ուղարկվել են քննչական մարմնին։ Ֆինանսական խնդիրների մասին նորանշանակ տնօրենը բարձրաձայնում է ու արժանանում վարչական շրջանի ֆինանսական բաժնի պետի ու վարչական շրջանի ղեկավար Հովհաննես Մանուկյանի կողմից հետապնդումների, «չես աշխատելու» սպառնալիքների, թշնամական վերաբերմունքի ու հետապնդումների։ Նոյեմբերի 16-ին երկուսով մտնում են մանկապարտեզ ստուգումներ անելու։
«Պատկերացնո՞ւմ եք, վարչական շրջանի ղեկավարը ֆինբաժնի պետի հետ գալիս է 79 թ. կառուցված, չվերանորոգված շենքում անձեռոցիկով փոշու առկայություն է ստուգում։ Մանկապարտեզի աշխատակիցներն արդեն հոգեկան են դարձել, ամեն մեկն էս պատերազմում կորցրած հարազատ ունի, զինծառայող ունի, դրան էլ գումարած այս լարվածությունը։ Ինչևէ, փոշի չգտան, մտան խոհանոց։ Ըստ իրավական ակտերի, եթե ափսեն ճաքում է, կամ կաթսայի էմալը թափվում է, մենք իրավունք չունենք դրանք օգտագործել։ Ուղարկում ենք պահեստ, այնտեղից դուրս գրում։ Խոհանոցում որևէ բան չգտան, մտան պահեստ։ Դուրս գրման ենթակա երկու շերեփ տեսան, որոնց պոչերը զոդված են։ Ասաց՝ նկատողության կտամ, աշխատանքից ազատման կարգադրություն։ Ու գնաց, բայց ես բացատրեցի, որ ազատման հիմք չկա, դուրս գրման ենթակա շերեփներ են։ Հաջորդ օրն ինձ կանչեցին բացատրագիր գրելու»,-պատմեց Լուսինե Քոթանջյանը՝ ավելացնելով, որ դատարանում բողոքարկել է այդ տույժի իրավաչափությունը, քանի որ այն «անհիմն, խայտառակ անգրագետ» ակտ է։
Մեկ այլ հիմնավորում էլ են ներկայացրել Լուսինեին արձակուրդ չտրամադրելու համար. «Ասում են՝ բոլոր մանկապարտեզների տնօրենները գնում են արձակուրդ։ Բայց ես ի՞նչ գործ ունեմ մյուս տնօրենների հետ, մենք իրար չենք փոխարինում, չէ՞»։
Ավելի ուշ Լուսինեին հայտնել են, որ արձակուրդի դիմումը վարչական շրջանում պատռել են։
«Ես ասում եմ՝ բայց ո՞նց կարելի է, իմ գրելու պահից սկսած այն օրինական փաստաթուղթ է։ Մերժում էիք, վրան գրեիք՝ մերժում ենք։ Ինչո՞ւ եք պատռել։ Ասում են՝ եկեք նորից գրեք։ Ասացի՝ չեմ գրելու, չեմ պատրաստվում գրել։ Երբ երեխան գա, այդ ժամանակ կգրեմ։ Հիմա էլ ասում են, որ պետք էր մեկ պատուհանով ուղարկել նամակը։ Ես հակադարձում եմ, չէ՞ որ կրթության վարչությունում նստած եմ այդ դիմումը գրել, ինչո՞ւ այդ ժամանակ չասեցիք, մի բանն էլ դիմումս ճղեցիք։ Դուք չեք պատկերացնում, թե ես ինչերի միջով եմ անցնում տնօրեն նշանակվելու օրվանից սկսած»,-ասում է նա։
Panorama.am-ի հետ զրույցում Նոր Նորքի վարչական շրջանի աշխատակազմի ղեկավար Արտակ Մամուլյանը վստահեցրեց՝ մանկապարտեզի տնօրենի նկատմամբ որևէ լարվածություն չկա։
«Արձակուրդ չի տրամադրվել, քանի որ գրավոր դիմումը մուտք չի արվել, դա ըստ էության զուտ գրություն է, առաջարկություն։ Ես իրեն այդ ընթացքում ասացի՝ վարչական վարույթ է իրականացվում, մանկապարտեզում թերություններ էին հայտնաբերվել։ Ես առաջարկեցի վարչական վարությի վերջնական եզրակացությունից հետո արձակուրդի դիմում ներկայացնել մեկ այլ օր։ Ինքը մտածել է՝ մենք որևէ բան ենք խոչընդոտում։ Այդ ամենը կարելի էր քննարկել այստեղ, ոչ թե ֆեյսբուքում»,-փոխանցեց Մամուլյանը՝ ըստ էության հաստատելով Լուսինե Քոթանջյանի ասածները։
Աշխատակազմի ղեկավարը հաստատեց նաջ այն, որ վարչական շրջանի ղեկավարն անձամբ է այցելել թիվ 110 մանկապարտեզ, բայց դա միակը չի եղել։ Հովհաննես Մանուկյանն այցելել է նաև այլ մակապարտեզներ, տույժի ենթարկված այլ ՀԱՈԿ-ներն էլ են եղել։
Դիտարկմանը, թե կարելի էր գրավոր դիմումը վերադարձնել՝ հիմնավորումներով, թե ինչու չի ընդունվել, այլ ոչ թե պատռել, Մամուլյանն արձագանքեց. «Ես ընդունեցի, բայց մենք ունենք հարաբերություններ, կարելի էր պարզել ամեն բան, նոր իրավական ընթացք տար։ Այդ դիմումը եթե չպատռվեր էլ, իրավական ընթացք ստանալ չէր կարող»։