«Հրապարակ»-ը գրում է․
Նիկոլ Փաշինյանի ու նրա թիմակիցների՝ Արցախն Ադրբեջանի կազմում ապագա ունենալու մասին հայտարարություններից հետո Արցախում բողոքի ալիք է բարձրացել։ Քաղաքական դաշտում ակտիվ գործընթացներ են, որոնց նպատակը մեկն է՝ հակադրվել Փաշինյանի առաջ քաշած օրակարգին եւ ոչ մի դեպքում թույլ չտալ Արցախի հանձնումն Ադրբեջանին։
Դեռեւս անցած շաբաթ՝ ապրիլի 14-ին, Արցախի խորհրդարանը հայտարարություն տարածեց՝ պահանջելով, «որ Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունները հրաժարվեն իրենց ներկայիս աղետալի դիրքորոշումից»: «Ոչ մի իշխանություն իրավունք չունի «խաղաղության» պատրվակով Արցախի համար անընդունելի կարգավիճակի, ինչպես նաեւ՝ միջազգայնորեն ճանաչված ինքնորոշման իրավունքի բանակցային նշաձողն իջեցնելու»,- ասված է հայտարարությունում:
Արցախի Ազգային ժողովն արցախահայության անունից դիմեց նաեւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների ղեկավարներին` «անկախ առկա այլ տարաձայնություններից՝ ջանքեր գործադրել՝ պահպանելու Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի կարգավորման միակ միջազգային մանդատ ունեցող ձեւաչափը»։
Հայտարարությունը ողջունեցին նաեւ հայաստանյան խորհրդարանական ընդդիմադիր խմբակցությունները, դրանից հետո Արցախի նախկին նախագահներն ակտիվացան․ Բակո Սահակյանն ու Արկադի Ղուկասյանն Արցախի հարցով հանդիպում եւ քննարկում ունեցան Արայիկ Հարությունյանի հետ, որի մասին լուրը տեղ գտավ պաշտոնական լրահոսում, ապա երեք նախագահները միասին մասնակցեցին Հարության տոնի պատարագին։ Արայիկ Հարությունյանը հանդիպեց Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի հետ։
Տեղեկություններ կան, որ Բակո Սահակյանն ու Արկադի Ղուկասյանը վերջին օրերին ակտիվացել են, հանդիպումներ են ունենում Արցախի տարբեր քաղաքական ուժերի, գործիչների ու ակտիվ դեմքերի հետ՝ փորձելով համախմբման գործընթաց սկսել։ Արայիկ Հարությունյանն էլ հերթական անգամ նրանց խոստացել է, որ չի սատարելու Նիկոլ Փաշինյանի որդեգրած կուրսը եւ այսուհետ չի վարանելու հրապարակավ հակադրվել՝ վկան ԱՀ խորհրդարանի հայտարարությունն է, որի տակ ստորագրեց նաեւ Հարությունյանի քաղաքական ուժը։ Մեր տեղեկություններով, ընդդեմ Փաշինյանի կոնսենսուսի ձեւավորման հարցում ակտիվ դերակատարում է ստանձնել Արցախի խորհրդարանի նախագահ Արթուր Թովմասյանը, որն Արայիկ Հարությունյանի մտերիմն է։
Նա խորհրդարանի խմբակցությունների ղեկավարների հետ երեկ հանդիպել է արտախորհրդարանական ուժերի, մասնավորապես՝ «Ազգային վերածնունդ», «Անկախության սերունդ», Արցախի կոմունիստական կուսակցություն, Արցախի հեղափոխական կուսակցություն, Արցախի պահպանողական կուսակցություն, «Միացյալ Հայաստան», «Վաղվա Արցախ» կուսակցությունների ներկայացուցիչների հետ։
«Հանդիպմանը արտախորհրդարանական ուժերի առաջնորդներն արտահայտել են իրենց կարծիքն ու դիրքորոշումն Արցախի հարցի շուրջ եւ այդ համատեքստում կարեւորել են ԱԺ խմբակցությունների միահամուռ ու միասնական գործելու հանգամանքը։ Կուսակցությունների ներկայացուցիչները շեշտել են, որ լիովին սատարում եւ միանում են ԱՀ Ազգային ժողովի՝ 2022թ․ ապրիլի 14-ի արտահերթ նիստում ընդունած հայտարարությանը»,- ասված է խորհրդարանի տարածած հայտարարության մեջ։
Մեր տեղեկություններով՝ առաջիկայում էլ հանդիպում է ծրագրված Արցախի նախագահի եւ Արցախում գործող ՀԿ-ների ներկայացուցիչների, քաղհասարակության ակտիվիստների հետ։ Այս հանդիպումների նպատակն է՝ ցույց տալ միասնականություն Արցախի հարցում, որի տրամաբանական շարունակությունը լինելու է Փաշինյանի հրաժարականի պահանջը։ Մեզ ասացին նաեւ, որ ԱՀ խորհրդարանի ղեկավար կազմն ու ընդդիմադիրները ծրագրել էին այցելել Հայաստան, հավաքել նաեւ տեղի արտախորհրդարանական ուժերին ու Արցախի խորհրդարանի տարածած հայտարարությանը համահունչ եւ սատարող հայտարարություն տարածել, սակայն հայաստանյան քաղաքական դաշտում վերջին օրերի գործընթացները, մասնավորապես Արթուր Վանեցյանի՝ Ազատության հրապարակում Արցախի փրկության կարգախոսով հրավիրած բողոքի ակցիան, կասեցրել են այդ գործընթացը, ԱՀ խորհրդարանականները որոշել են չխանգարել ընդդիմադիր գործչին եւ իրենց ծրագրին անդրադառնալ ավելի ուշ։
Երեկ փորձեցինք ԱՀ պատգամավորներից պարզել, թե էլ ինչ գործողություններ են սպասվում, ու մտահոգություններ չունե՞ն, որ իրենց ոչմիթիզականությունը կօգտագործվի ՀՀ իշխանությունների կողմից եւ նոր սադրանքների կհանգեցնի։ Սամվել Բաբայանի կուսակից, «Միասնական հայրենիք» խմբակցության պատգամավոր Մարսել Պետրոսյանը հորդորեց՝ իրենց ղեկավարությունից ճշտել, թե ինչ են պատրաստվում անել։ «Ես ի՞նչ իմանամ»,- ասաց նա՝ հրաժարվելով հարցազրույց տալ։ ԱԺԿ խմբակցության ղեկավար Դավիթ Մելքոնյանն էլ ասաց․ «Իհարկե, այլ գործողություններ ծրագրվել են, բայց հիմա դրանց մասին խոսելու ժամանակը չէ, շատ հարցեր կան, որ այս պահին քննարկման փուլում են, եւ այս մասին դեռ վաղ է խոսելը»։ Դիտարկմանը՝ իսկ եթե Փաշինյանն էլ կանգնի ու իր թիմակից Էդուարդ Աղաջանյանի պես հայտարարի, որ Արցախում իր հայտարարությունները սխալ են հասկացել, եթե ուզում եք՝ պայքարեք, ձեզ ոչ ոք չի խանգարում, պատգամավորն ասաց, որ չի ուզում հիմա որեւէ հարցի անդրադառնալ։