svpressa.ru–ն «Կոնստանտին Զատուլին. Փաշինյանի ժեստերը անվանական արժեքով մի ընդունեք, նա հիմա այս ու այն կողմ է ընկնում» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի խորհրդարանի նախագահ Ալեն Սիմոնյանը հայտարարել է, թե երկրի իշխանությունները մտադիր չեն փոխել իրենց դիրքորոշումը Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) հարցում։ Ամեն ինչ հասկանալի կլիներ, բայց Երևանը չի ասում, թե ո՞րն է այդ դիրքորոշումը։
Հայաստանը չի հայտարարել ՀԱՊԿ-ից դուրս գալու մասին, սակայն Երևանը նաև անտեսում է կազմակերպության իրադարձությունները։
Անցյալ տարեվերջին Փաշինյանն ասել էր. «Մենք ասել ենք, որ սառեցնում ենք մեր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ի գործունեությանը, ինչը նշանակում է, որ մենք չենք մասնակցում որևէ փաստաթղթի քննարկմանը»։ Միաժամանակ, Հայաստանի ղեկավարը նշել էր, որ այդ որոշումը ոչ մի կերպ կապված չէ Ղարաբաղում տեղի ունեցող իրադարձությունների հետ։ Իսկ ինչի՞ հետ է կապված, դա հայկական գաղտնիք է:
ԱՊՀ երկրների ինստիտուտի տնօրեն, Պետդումայի ԱՊՀ գործերի և եվրասիական ինտեգրման հանձնաժողովի նախագահի առաջին տեղակալ Կոնստանտին Զատուլինը svpressa.ru-ին պատմել է Երևանի քաղաքականության թաքնված իմաստների մասին:
«Թշնամիները կարծում են, որ գտել են ռուսական բանակի «աքիլլեսյան գարշապարը»։ Եվ նրա վրա ճնշում են գործադրում Ղազախստանի ղեկավարության ակտիվ մասնակցությամբ: Հիմա նրանք շահագրգռված են, որ գետանցումում դանդաղեն։ Նրանց նախկին հույսը ԱՄՆ վարչակազմի և Արևմուտքի ընդհանուր դիրքորոշման վրա էր, բայց Ռուսաստանն ու ԱՄՆ-ն սկսել են վերականգնել հարաբերությունները,– ասել է նա:– Եվ այս իրավիճակում Փաշինյանի համար անհարմար է դարձել ինտրիգներով զբաղվելը։ Համենայն դեպս՝ Ամերիկայի հետ։ Ինչ վերաբերում է Ֆրանսիային, որը միշտ ավելի շատ է արձագանքել Հայաստանի խնդիրներին, քան արևմտյան որևէ այլ երկիր, ապա Փաշինյանն այստեղ այլ խնդիր ունի: Նա իրեն համարում է «խաղաղության վարչապետ» և ձգտում է խաղաղության պայմանագրի կնքման Ադրբեջանի հետ, իսկ Փարիզը շատ զզվելի բաներ է ասել Ադրբեջանի մասին։ Արդյունքում Փաշինյանն սկսել է բարեկամական ժեստեր անել Ռուսաստանի նկատմամբ։ Նա արդեն հայտարարել է, որ գնում է Մոսկվա՝ Կարմիր հրապարակ՝ հաղթանակի 80-ամյակին»։
svpressa.ru.- Այսինքն, Երևանը սկսել է շրջվե՞լ դեպի Մոսկվա։
– Պետք չէ շատ վստահել և Փաշինյանի նման ժեստերը գնահատել: Ինձ թվում է, որ Փաշինյանի և Սիմոնյանի կուրսը մնում է նույնը՝ նրանք ամբողջ ուժով փորձում են հեռանալ հետխորհրդային տարածքից՝ հույս ունենալով, որ դա իրենց համար արդյունք կապահովի Արևմուտքում։ Բայց, պայմանավորված այն հանգամանքով, որ Արևմուտքը ներկայում սկսել է լուծել հայկականից բարձր այլ մակարդակի հարցեր, Փաշինյանը որոշել է դանդաղել։ Ուկրաինայի հետ կապված հարցերը լուծվում են, խզում է առաջացել ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ու Ֆրանսիայի միջև։ Հիմա Հայաստանի ժամանակը չէ, և Փաշինյանը դա հասկանում է, ուստի սովորությունից դրդված՝ դիմում է Ռուսաստանի հետ հարաբերություններին։ Բայց Փաշինյանն ու Սիմոնյանն արդեն բազմաթիվ հայտարարություններ են արել տարբեր ուղղություններով և նմանվել են այնպիսի մարդկանց, որոնց ոչ մի կողմ չի կարող վստահել։
svpressa.ru.- Եվ ինչպե՞ս արձագանքել Փաշինյանի ժպիտներին:
– Կարծում եմ, որ Ռուսաստանը պետք է հայ ժողովրդին պահի ազդեցության իր ուղեծրի շրջանակներում: Հայերն ապրում են ամբողջ աշխարհում, իսկ Ռուսաստանում հայերն ավելի քիչ չեն, քան Հայաստանում։ Ալիևն ու Փաշինյանը ծրագրում են մայիսի 9-ին համատեղ նվերով գալ Մոսկվա: Դա կարևոր է, քանի որ, իմ կարծիքով, Թուրքիայի հետ հարաբերությունների վերագնահատումն անխուսափելի է։ Վերջինս իրեն այնպես է պահում, ինչպես հարմար է գտնում՝ անկախ մեր շահերից։ Թուրքիան մեզ հետ չխորհրդակցեց, երբ տապալեց Ասադին Սիրիայում։
svpressa.ru.- Մոսկվայի և Վաշինգտոնի հարաբերությունների բարելավումը կբերի՞ Անկարայի հետ երկխոսությունում փոփոխություններ:
– Իսրայելն ու ԱՄՆ-ը շատ են շահագրգռված, որ մենք առնվազն խոչընդոտներ չստեղծենք Մերձավոր Արևելքի վերակազմավորման հարցում, իսկ Սիրիայում նրանց շահերը թուրքերի հետ դժվար թե համընկնեն, նույնը և Կովկասում։ Կովկասում ամերիկացիներն ու իսրայելցիները կցանկանային մերձենալ Ադրբեջանի հետ, և ԱդրբեջանԹուրքիա կապի փոխարեն նրանց համար ավելի հարմար է Ադրբեջան-Ռուսաստան կապը։ Ինձ թվում է, որ Մոսկվայի և Բաքվի հարաբերությունների վերջին վատթարացումից հետո, որի պատճառն ավիավթարն էր, այդ էջն այժմ շրջված է։ Այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի աջակցությամբ։ Որովհետև պարոն Ուիթկովը Մոսկվայից հետո թռավ Բաքու։ Իսկ իսրայելցի ռաբբիները Թրամփին խնդրել են Ադրբեջանին ներառել Աբրահամի համաձայնագրում։ Դա փաստաթուղթ է, որը սահմանում է այն երկրները, որոնք բարեկամական են ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հետ Մերձավոր Արևելքում։ Թուրքիային նման բան երբեք չի առաջարկվել։
svpressa.ru.- Երևանը գիտակցո՞ւմ է, որ, առանց Ռուսաստանի և ՀԱՊԿ-ի, Հայաստանը կարող է դառնալ Թուրքիայի պոտենցիալ զոհը։
– Հայ ժողովուրդը միշտ հալածվել է Օսմանյան կայսրության կողմից։ Այն, ի վերջո, ավարտվեց ցեղասպանությունով 20-րդ դարի սկզբին։ Հայերի մեծ մասը թուրքերին ընկալում է որպես թշնամի ժողովուրդ։ Փաշինյանն իր հերթին փորձում է շրջել այդ էջը, նա մերժում է Ցեղասպանությունը ճանաչելու համահայկական պահանջը։ Նա հերքում է հայ ժողովրդի անցյալը, այդ թվում՝ խորհրդային անցյալը։ Փաշինյանը փորձում է ապագայի արևմտյան հորիզոնները բացել Հայաստանի ժողովրդի առջև, բայց այդ հորիզոնները չեն համընկնում միջազգային հարաբերությունների ներկա վիճակի հետ։ Եվ Փաշինյանն ինքն իրեն է խաբում: Նա փորձում էր, գնաց գրկելու Զելենսկուն, խաղաց Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի սրման վրա, միավորներ վաստակեց, բայց հիմա նրա մասին ոչ ոք չի մտածում։
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում