Քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանն Alpha News-ի եթերում «Վերնագիր» հեղինակային հաղորդման ընթացքում ներկայացրել է թեմայի շուրջ մասնագիտական վերլուծություն, որում մասնավորապես ասվում է.
Ցանկալի է, որ Բաքուն ավելի շատ օգնություն ուղարկի Ուկրաինային:
«Ռուսաստանում վերջերս սկսել են ուշադրություն դարձնել այն բաներին, որոնք երկար ժամանակ մնացել էին աննկատ, այդ թվում՝ ուկրաինական պատերազմի պատճառով։ ՌԴ-ում կա ադրբեջանական մեծ սփյուռք, որը ոչ միայն չի ինտեգրվում ռուսական հասարակությանն, այլ նաև իրականացնում է «սողացող էքսպանսիա»։ Ռուսաստանում գործում են բազմաթիվ ադրբեջանական կազմակերպություններ, որոնք սպասարկում են Բաքվի շահերը։Դրա արտահայտություններից մեկն այն է, որ ամբողջ երկրում հայտնվում են Հեյդար Ալիևի անունը կրող այգիներ, պուրակներ ու փողոցներ։
Օրինակ, «Ազերի» կազմակերպությունը ստացել է միգրանտների ադապտացման դրամաշնորհ, իսկ «Ազերոս» մշակութային ինքնավարությունը տարածում է պանթյուրքիստական գաղափարներ ուսանողների շրջանում։ Իսկ Խանտի-Մանսիյսկի ինքնավար շրջանի պատգամավոր Խալիդ Թագիզադեն, ով ազգությամբ ադրբեջանցի է, նույնիսկ հայտարարել է, որ Սիբիրը «հնագույն թյուրքական հող» է։
Շատերը կարծում են, որ Բաքվի և Մոսկվայի հարաբերությունների սրման պատճառը վերջերս տեղի ունեցած ադրբեջանական օդանավի հետ կապված պատմությունն է։ Սակայն ադրբեջանական էքսպանսիան երկար տարիների պատմություն ունի, իսկ ինքնաթիռի կործանումը միայն ուժեղացրել է հակասությունները Մոսկվայի և Բաքվի միջև։
Միջնաժամկետ հեռանկարում Բաքվի և Մոսկվայի հարաբերությունները միայն կվատանան, քանի որ Ռուսաստանն այսօր հարվածել է «ադրբեջանական ռեժիմի ուղեղին»՝դատախազությունը ճանաչել է «British Council»-ը որպես անցանկալի կազմակերպություն։ Ավելին, ԱԴԾ-ն հայտնել է, որ Բրիտանական խորհուրդը մասնակցում է բրիտանական հատուկ ծառայությունների գործողություններին անկախ պետությունների դեմ և խորհուրդ է տվել բարեկամ երկրների գործընկերներին սահմանափակել դրա գործունեությունը։
Ադրբեջանի դեպքում «British Council»-ը երկրի քաղաքականության լիարժեք դերակատարներից մեկն է, որը ձևավորում է թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները։ Եվ դա պատահական չէ, ու պատճառը պարզ է՝ կապիտալը։ Ադրբեջանի առաջնորդ Իլհամ Ալիևի ընտանիքն ու մերձավորները տիրապետում են Մեծ Բրիտանիայում հարյուր միլիոնավոր դոլարների արժողությամբ անշարժ գույքի՝ տներ, բնակարաններ, հավատարմագրային կառավարման ընկերություններ, օֆշորներ բրիտանական իրավասության ներքո։ Ալիևյան կապիտալն ամենուր է։ Կապիտալը պահպանելու ցանկությունն Ալիևին դարձրել է Լոնդոնի գլխավոր վստահված անձը տարածաշրջանում։
Մոսկվայի և Բաքվի հարաբերությունների հետագա սրումը բխում է Հայաստանի ու Արցախի շահերից։ Մի զարմացեք՝ նաև Արցախի։ Եթե Ալիևը շարունակի Ուկրաինային հումանիտար (իսկ գուցե նաև ռազմական) օգնություն տրամադրել, ապա Ռուսաստանը ոչ միայն կմեծացնի Արցախի հայերի հումանիտար աջակցությունը, այլև կարող է սկսել ընդունել Արցախի իշխանությունների ներկայացուցիչներին Մոսկվայում։ Միգուցե, հակառակ Էրդողանի գործընկեր Նիկոլ Փաշինյանի դիրքորոշմանը, քննարկվի հայերի վերադարձի հարցը Արցախ։ Անշուշտ, եթե դա տեղի ունենա, ապա դա ոչ թե Հայաստանի շահերից է բխում, այլև՝ Մոսկվայի։ Սակայն այս դեպքում Ռուսաստանի և հայ ժողովրդի շահերը 100%-ով համընկնում են։
Կարևոր է, որ այդ պահին Հայաստանում լինի այնքան կոմպետենտ ղեկավարություն, որ կարողանա օգտվել պատմական հնարավորությունից։ Թեև դա կարող է հնչել որպես սովորական արտահայտություն, բայց մնում է բացարձակ ճշմարտություն։
Մտածե՛ք այդ մասին․․․»