Թուրք փորձագետները չեն բացառել այն հնարավորությունը, որ Ադրբեջանի ՀՕՊ-ն է ավտոմատ կերպով ակտիվացել, ինչն էլ Վրաստանի սահմանային շրջանում թուրքական C-130 Hercules ռազմական տրանսպորտային ինքնաթիռի վթարի պատճառ է դարձել, գրում է eadaily.com–ը։
Ինքնաթիռը վերադառնում էր Բաքվից։ Ինքնաթիռում եղել է 20 զինծառայող (հատուկ նշանակության ուժեր և տեխնիկական անձնակազմ), որոնք մասնակցել էին նոյեմբերի 8-ին Ադրբեջանի մայրաքաղաքում կայացած ռազմական շքերթին։ Նրանք բոլորը, ինչպես նաև անձնակազմը, զոհվել են։ Վրաստանն ու Թուրքիան, ըստ տեղեկությունների, հետաքննություն են անցկացնում։ Վերջին անգամ ինքնաթիռը համալիր սպասարկում էր անցել 2020 թվականին։ Ինչպես միշտ, քննարկվում են երեք վարկած՝ տեխնիկական պատճառներ, մարդկային սխալ և արտաքին միջամտություն։ Վթարի հրապարակված տեսանյութում երևում է, որ ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվում որպես կոճղակ՝ առանց քթի և պոչի հատվածների։ Haber հրատարակությունը նշել է երկու ամենահավանական բացատրություն։ Առաջինն այն է, որ «ինքնաթիռի ֆյուզելաժում կարող էր անցք առաջանալ կոռոզիայի, ժանգի կամ օքսիդացման պատճառով»։ Երկրորդը, բեռը պատշաճ կերպով չի ամրացվել և տեղաշարժվել է տուրբուլենտության ժամանակ, ինչի հետևանքով էլ թևի կառուցվածքը քայքայվել է։
«Կառուցվածքային մաշվածությունը չի կարելի բացառել», – Haber-ին տված հարցազրույցում մեկնաբանել է C-130-ի նախկին օդաչու Բյուլենթ Բորալին։ Նա ասել է, որ խոսքը 1950-ականներին արտադրված ինքնաթիռի մոդելի մասին է։ Ռազմական փորձագետ Ալեքսեյ Լեոնկովը նշել է, որ ինքնաթիռի օդում քայքայումը վկայում է կառուցվածքային թուլության մասին։ Այնուամենայնիվ, նա կասկածում է մետաղական մաշվածությանը, քանի որ C-130-ը գերձայնային չէ և չի ենթարկվում կրիտիկական գերբեռնվածության։ Ալեքսեյ Լեոնկովը չի կարող հիշել C-130-ի օդում կոտրվելու նման այլ դեպքը։ «Երբ այս ինքնաթիռը ընկավ, տեսանելի հրդեհներ չկային, միայն թևերից, որտեղ տեղադրված էին չորս շարժիչները, կար հակահրդեհային հետք։ Ամենահավանական բացատրությունն այն է, որ ինքնաթիռը օդում կոտրվել է տեխնիկական խնդիրների պատճառով», – ասել է փորձագետը։
Ահաբեկչության և անվտանգության թուրք փորձագետ Ջոշքուն Բաշբուղը Milliyet-ին տված հարցազրույցում դա քիչ հավանական է համարել: Նա վստահ է, որ Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի տեխնիկական անձնակազմը «աշխարհի լավագույններից» է սպասարկման առումով: Նա նաև բացառել է օդաչուի սխալը, քանի որ եղանակը լավն է եղել, սակայն չի բացառում «երկու ինքնաթիռների բախումը, դիվերսիան կամ որևէ այլ հարձակումը»:
Հրապարակությունը նշել է, որ ավելի վաղ հաղորդվել էր, որ C-130-ը, հնարավոր է, խոցվել է «ավտոմատացված հակաօդային պաշտպանության համակարգի» կողմից, քանի որ այն չի ճանաչվել որպես «բարեկամական»: Ահաբեկչության և անվտանգության փորձագետ Իբրահիմ Քելեշի խոսքով թռիչքի հետագծի հիման վրա պարզ է, որ այն չի թռել Հայաստանի օդային տարածքով: Այն Վրաստանի օդային տարածք է մտել անմիջապես Ադրբեջանի օդային տարածքով: Սակայն այդ երկրի սահմանամերձ շրջանները հագեցած են ավտոմատ հակաօդային պաշտպանության համակարգերով, որոնք էլ կարող էին «պատահակաորեն մահացու կրակ բացել»: